تاریخ انتشارشنبه ۲۰ شهريور ۱۴۰۰ - ۱۴:۵۹
آمار و ارقام نشان می دهند که در دوران قرنطينه توجه بسياری از خانوار و عوام مردم به فضای تعاملی بازی های ویدئویی جلب شده، به گونه‌ای که حتی اگر روزی به طور کامل هم از شر کرونای منحوس خلاص شويم، بعيد است که بسياری از مخاطبان جديد به راحتی اين تجربه جديد و لذت‌بخش را رها کنند.
تاثیر بازی‌های ويديويی روی مغز انسان
به گزارش خبر24 و به نقل از مجله دیجی‌کالا، طبق آمار جامع، بازيکنان هر هفته حدود ۳ ميليارد ساعت را رو به روي تلويزيون يا مانيتورهاي خود به تجربه بازي‌هاي ويديويي اختصاص مي‌دهند که اگر عدد خارق‌العاده‌اي نباشد – که هست – قطعا موضوع صنعت ويديوگيم را تامل‌برانگيز مي‌کند. حال سوالي که بايد براي همگان بوجود بيايد واضح است: با توجه به شدتي که به واسطه آن در معرض بازي‌هاي ويديويي قرار مي‌گيريم، آيا اين براي مغز ما يک تجربه مفيد است يا مخرب؟

در يک نگاه سطحي مي‌توان استنباط کرد که درصد زيادي از جمعيت جهان به تجربه بازي‌هاي ويديويي مي‌نشينند. هم اکنون بيش از ۱۵۰ ميليون نفر (تقريبا نصف جمعيت) در ايالت متحده به طور منظم و حداقل هفته‌اي ۳ ساعت بازي مي‌کنند. جالب‌تر اينکه ميانگين سني اين بازيکنان ۳۵ سال است و حدود ۷۲ درصد همه آن‌ها بيش از ۱۸ سال سن دارند. اگر هم به سراغ کودکان برويم، به نظر مي‌رسد که حدود ۷۰ درصد والدين آن‌ها معتقدند که بازي‌هاي ويديويي تاثير مثبتي بر زندگي فرزندشان گذاشته است.

در کنار اين مسئله و همان‌طور که گفته شد، صنعت بازي‌هاي ويديويي هم روز به روز پيشرفت و بازيکنان بيشتري را به اين مديوم تعاملي دعوت مي‌کند. در سال ۲۰۱۶ بيش از ۲۴.۵ ميليارد نسخه بازي فروخته شد که از ۲۳.۲ ميليارد در سال ۲۰۱۵ و ۲۱.۴ ميليارد در سال ۲۰۱۴ به طور متوالي شاهد افزايش بود. پرفروش‌ترين بازي‌هاي سال ۲۰۱۶ نسخه جديد «کال آو ديوتي»، «بتلفيلد» و GTA V بودند که در ژانر تيراندازي اول شخص و اکشن ماجراجويي قرار دارند. به عبارتي، اين ژانرهاي مملو از اکشن حدود ۲۷.۵ درصد و ۲۲.۵ درصد يا به عبارتي نصف کل فروش بازي‌هاي ويديويي را تشکيل مي‌دهند.

شايد اين آمار آنقدرها هم مهم به نظر نرسد، اما وقتي نگاهي به رسانه مي‌اندازيم و مي‌بينيم که هنوز هم که هنوز است بسياري از احزاب مختلف بدون هيچ‌گونه مدرک علمي يا داده آماري اين بازي‌هاي به اصطلاح «خشن» را مقصر خشونت و اعتياد در دنياي واقعي مي‌بينند، شايد بهتر باشد که با ذره‌بين آنچه که علم و داده‌ها به ما مي‌گويند باري ديگر به بررسي اين موضوع بپردازيم.

واقعيت اين است که بعد از دهه‌ها تحقيق برروي جوامع آماري مختلف، دانشمندان هنوز به نظر واحد و مشخصي در مورد بازي‌هاي ويديويي نرسيده‌اند. به هرحال بايد در نظر بگيريد که صنعتي مثل بازي‌هاي ويديويي هنوز نوپاست و شايد دهه‌ها طول بکشد تا واقعا بتوانيم تاثير آن را در بستر فرهنگ در ابعاد بالاتر در نظر بگيريم. از طرفي گستردگي محرک‌ها در دنياي امروز بررسي تاثير يک عنصر بخصوص را دشوار مي‌کند. اما با همه اين‌ها، مي‌توان بدون شک ادعا کرد که دانشمندان تاکنون ارتباطي بين بازي‌هاي ويديويي و اعمال خشونت‌آميز در دنياي واقعي پيدا نکرده‌اند. اما اين بدين معنا نيست که ويديوگيم تاثيري روي مغز ما ندارد.

بازي‌هاي ويديويي و تغييرات مغز
با در نظر گرفتن قاعده‌اي مثل انعطاف‌پذيري عصبي (Neuroplasticity) جاي تعجب ندارد که داده‌هاي فعلي اين موضوع را تاييد مي‌کنند که بازي‌هاي ويديويي روي مغز ما اثر مي‌گذارند و بسياري از نقاط آن را تغيير مي‌دهند. دانشمندان اخيرا نتيجه ۱۱۶ تحقيق علمي را جمع‌آوري و خلاصه کردند تا ببينند که بازي‌هاي ويديويي چه تاثيري روي ذهن و رفتار ما مي‌گذارند.

مارک پالاز (Marc Palaus) نويسنده اصلي اين بررسي در اين باره مي‌گويد: «بازي‌ها به طور معمول از حيث تاثير مثبت و منفي خود مورد ستايش يا شماتت قرار مي‌گيرند اما بدون اينکه داده‌اي واقعي اين ادعاها را اثبات کند. بازي کردن همچنين يک فعاليت بسيار محبوب است که باعث مي‌شود خيلي‌ها نظرهاي سفت و سختي در مورد اين موضوع داشته باشند.»

با نگاه بر نتيجه تمام تحقيقات تا به امروز، پالاز و تيم او به دنبال اين بودند که ارتباطي بين تاثير بازي‌هاي ويديويي برروي ساختار و فعاليت‌هاي درون مغز پيدا کنند. از بين اين‌ها، ۲۲ تحقيق به اين تغييرات ساختاري پرداختند و ۱۰۰ تحقيق ديگر تغيير فعاليت ذهن و رفتار اشخاص را آناليز کردند. نتيجه اين تحقيقات نشان مي‌دهد که بازي‌هاي ويديويي نه تنها عملکرد ذهن ما را دستخوش تغيير مي‌کنند بلکه ساختار آن را به کلي عوض مي‌کنند.

مثلا بازي‌هاي ويديويي تاثير قابل‌توجهي روي تمرکز دارند. خلاصه تحقيقات اين بررسي نشان داد که بازيکنان به طور کلي از قوه تمرکز بالاتري برخوردار شدند، از جمله تمرکز طولاني مدت و تمرکز گزينشي. همچنين به نظر مي‌رسد آن نواحي مغز که به تمرکز اختصاص دارند در بازيکنان بسيار فعال‌تر و کاربردي‌تر از افراد معمولي است.

شواهد حتي ثابت مي‌کنند که تجربه بازي‌هاي ويديويي حجم آن بخش‌هايي از مغز را که مسئول قابليت‌هاي فضايي/بصري هستند افزايش مي‌دهد و به آن‌ها کمک مي‌کند که روابطي مثل فاصله بين اجسام را بهتر درک کنند. در دراز مدت، گيمرهايي که داوطلب شدند تا يک برنامه پرورش ذهن به واسطه بازي‌ها را دنبال کنند، هيپوکامپ راست بزرگ‌تري داشتند.

از طرفي محققان دريافته‌اند که بازي‌هاي ويديويي مي‌توانند اعتيادآور باشند، مشکلي که هم‌اکنون به آن «اختلال بازي اينترنتي» مي‌گويند. در افرادي که به بازي کردن معتادند، سيستم پاداش مغز – مسئول احساسات لذت، يادگيري و انگيزه – از نظر ساختاري دچار تغيير شده است. وقتي اين افراد را در معرض نشانه‌هايي قرار داديم که به بازي‌هاي ويديويي منتهي مي‌شد، تفاوت‌هاي سيگنال‌هاي مغزي آن‌ها اين تحولات را به خوبي نشان داد، تغييراتي که در ديگر اختلال‌هاي اعتياد هم ديده مي‌شود.

پالاز در ادامه گفت:« ما بر روي اينکه مغز چطور نسبت به بازي‌هاي ويديويي واکنش نشان مي‌دهد تمرکز کرديم. البته اين تغييرها لزوما به معني تغيير در زندگي واقعي و فرايند هر فرد نيست.» به هرحال همان‌طور که گفته شد، تحقيق در مورد بازي‌هاي ويديويي هنوز در دوران جنيني خود قرار دارد و بايد خيلي چيزهاي بيشتري در مورد مغز بفهميم تا تاثير واقعي آن‌ها را مشخص کنيم.

طبق گفته‌ي پالاز، بازي‌هاي ويديويي تاثيرات مثبت دارند (مثل افزايش قوه تمرکز، بصري و حافظه) ولي نبايد جنبه‌هاي منفي آن‌ها (مثل اعتياد) را ناديده گرفت. بهترين راه براي پيدا کردن حقيقت امر اين است که اين پيچيدگي را بپذيريم و هر دو طرف را بسنجيم.

آيا بازي‌هاي پرورش ذهني مفيد هستند؟
گروهي از محققان دانشگاه ايالتي فلوريدا مي‌گويند که بايد نسبت به بعضي تبليغات «بازي‌هاي پرورش ذهني» که به زعم خودشان عملکرد مغز را افزايش مي‌دهند ترديد داشت. طبق بررسي آن‌ها، علم فعلي اين ادعاها را پشتيباني نمي‌کند. والي بوت (Wally Boot) دستيار پروفسور روانشناسي و متخصص تاثير سن بر کاهش عملکرد مغز، در اين باره مي‌گويد: «نتايج ما و تحقيقات گذشته نشان مي‌دهند که اين نوع بازي‌ها به طور قابل‌توجه يا ملموسي بر زندگي شما تاثير مثبت نمي‌گذارند.»‌

به نظر مي‌رسد که مردم فکر مي‌کنند برنامه‌ها يا بازي‌هاي پرورش ذهن از آن‌ها در برابر حافظه ضعيف و ديگر اختلالات مغزي محافظت مي‌کند. اما واقعيت اين است که نتايج بسياري از تحقيقات نشان مي‌دهند که تجربه چنين بازي‌هايي تاثير چنداني روي قابليت‌هاي ذهني ما ندارد.

نيل چارنس (Neil Charness) پروفسور روانشناسي در اين باره مي‌گويد:« مي‌توانيم ذهن مردم را پرورش دهيم تا در بعضي کارهايي که به حافظه خوب نياز دارند بهتر عمل کنند و مثلا ۷۰ تا ۱۰۰ شماره را حفظ کنند. اما اين مهارت‌ها بخصوص هستند و در ديگر ابعاد خود را نشان نمي‌دهند. به اين معني که شما مي‌توانيد ذهن خود را جوري پرورش دهيد که در حل جدول روزنامه بسيار خوب عمل کند، اما اين باعث نمي‌شود که حافظه قوي‌تري داشته باشيد و هميشه يادتان باشد که کليدهايتان را کجا گذاشته‌ايد.» به عبارتي، پرورش يک مهارت ذهني بخصوص بعيد است باعث ارتقاي ديگر قابليت‌هاي ما شود.

چارنس مي‌گويد که اگر هدف شما رشد قابليت‌هاي ذهني است، بهتر است به فکر ورزش کردن باشيد چرا که تحقيقات نشان مي‌دهند فعاليت‌هاي فيزيکي و ايروبيک بيشتر از فعاليت‌هاي رواني به مغز ما کمک مي‌کنند.

آيا بازي‌هاي ويديويي حافظه را تقويت مي‌کنند؟
در همين حين، يک تحقيق منتشر شده در Nature نشان مي‌دهد که به واسطه تجربه يک بازي سه بعدي که براي اين آزمايش طراحي شده بود، عملکرد ذهني افراد ميانسال افزايش يافته و حتي بعضي از عوارض پا به سن گذاشتن هم از ميان رفته است.

دانشمندان دانشگاه کاليفرنيا-سن فرانسيسکو معتقدند که اين تحقيق به بعضي از حاميان تاثير مثبت بازي‌هاي ويديويي مدرک علمي موجه‌تري براي تصديق ادعاهاي خود مي‌دهد. بعد از ۱۲ ساعت تمرين در يک ماه، اين تحقيق نشان داد که داوطلبان بين ۶۰ تا ۸۵ سال عملکرد بهتري در بازي داشتند که حتي فراتر از عملکرد افراد ۲۰ ساله‌اي بود که براي اولين بار مشغول تجربه بازي شدند. همچنين دو بخش مهم ديگر در ذهن ارتقا يافته بود: حافظه و تمرکز. گويا اين مهارت‌ها تا ۶ ماه بعد از تکميل اين آزمايش با اين افراد سالمند باقي ماندند.

دکتر آدام گازالي (Adam Gazzaley) مدير مرکز عکس‌برداري عصبي در اين باره اظهار کرد:« اين به ما نشان مي‌دهد که حتي يک مغز پيرتر هم مي‌تواند انعطاف‌پذير باشد.»

اخيرا يک تحقيق توسط متخصصان مغز و اعصاب دانشگاه کاليفرنيا نشان داده که تجربه بازي‌هاي سه بعدي مي‌تواند شکل‌گيري حافظه را تقويت کند. داوطلبان اين آزمايش به دو گروه تقسيم شدند؛ بعضي از آن‌ها به سراغ بازي‌هاي دوبعدي رفتند و بقيه بازي‌هاي سه بعدي و هر کدام را به صورات روزانه ۳۰ دقيقه به مدت دو هفته تجربه کردند. بعد از اين دوره، از همه داوطلبان تست حافظه گرفته شد. حافظه آن‌ گروهي که مشغول بازي‌هاي سه بعدي بودند تا ۱۲ درصد افزايش پيدا کرد که تقريبا همان درصدي‌ست که مغز به طور طبيعي بين سنين ۴۵ تا ۷۰ از دست مي‌دهد.

از نظر اين موسسه دليل عمده اين مسئله به پيچيدگي بازي‌هاي سه بعدي برمي‌گردد. برعکس بازي‌هاي دوبعدي، اين آثار از ارتباطات فضايي و فاصله‌اي بسيار زيادي برخوردارند و بازيکنان آن هم بايد اطلاعات زيادي را در ثانيه پردازش کنند که باعث مي‌شود هيپوکامپ مغز بيش از هر بازي ديگري تحريک شود. بازي‌هاي استراتژيک علي الخصوص در اين زمينه پتانسيل زيادي براي ارتقاي عملکرد ذهن در سالمندان دارند و حتي مي‌توانند در برابر زوال مغزي و بيماري‌هايي مثل آلزايمر از بازيکنان محافظت کنند.

البته اين محققان هم معتقدند که پرورش ذهني در مقايسه با ورزش و فعاليت فيزيکي در تقويت مغز همچنان در اولويت دوم قرار دارد. اما در وراي اين مسئله، شواهدي نشان مي‌دهد که بازي‌هاي ويديويي مي‌توانند درمان مناسبي براي افسردگي و اختلالات تمرکزي باشند.

با اطلاعاتي که هم اکنون در دست داريم، مي‌توان ادعا کرد که هنوز بايد راه زيادي را بپيماييم تا به حقيقت تاثير بازي‌هاي ويديويي بر روي ذهن و روان انسان‌ها پي‌ ببريم. با اين حال، به نظر مي‌رسد که حداقل فعلا، فوايد تجربه بازي‌هاي ويديويي براي انسان به عنوان نوعي از سرگرمي تعاملي – اگر حساب شده و بدون افراط باشد – مي‌تواند تا حد قابل‌توجهي مفيد واقع شود.
24-news.ir/vdcji8ea.uqeoozsffu.html
ارسال نظر
نام شما
آدرس ايميل شما

نرخ طلا و ارز